WWW.HEALTHSAUNA.IR
پیغام مدیر :
با سلام خدمت شما بازديدكننده گرامي ، خوش آمدید به سایت فن و هنر ایران زمین . لطفا براي هرچه بهتر شدن مطالب اين وب سایت ، ما را از نظرات و پيشنهادات خود آگاه سازيد و به ما را در بهتر شدن كيفيت مطالب ياري کنید.
 
 
قدمت هنر گره چینی به قبل از دوره هخامنشیان میرسد
نوشته شده در دوشنبه ۱٠ شهریور ۱۳٩۳
ساعت : ٢:٥٠ ‎ب.ظ
نویسنده : { فربد حیدری } Farbod Heidari
نظرات

فن و هنر ایران زمین

طرح ها و اتصالات موجود در سنگ های تاریخی تخت جمشید ، نشان از قدمت هنر گره چینی را به دوره هخامنشیان می دهد كه درآن زمان گره چینی ابتدا بر روی سنگ انجام می شده و در دوره های سلجوقی و صفوی در قالب چوب نیز مرسوم گشته و بیشترین آثار گره چینی چوب از این دو دوره بر جای مانده است . از انجایی که بیشتر گفته میشود این هنر از کشور های سوریه و .. به ایران وارد شده ، نتیجه میگیریم که این تبادل بلعکس بوده و همانند اکثر علوم و هنر این نیز از ایران به کشورهای عربی منطقه توسط هنرمندان ایرانی اموزش و اجرا شده .البته این نظر شخصی اینجانب است و امکان دارد که اشتباه باشد .

در سال گذشته جهت اجرای کارهای چوبی به شیراز رفتم و در انجا اثار باستانی وجود داشت که نقش گره در آن مشخص بود .

با تشکر از توجه شما .

گروه فن و هنر ایران زمین .


:: برچسب‌ها:



گره چینی با چوب
نوشته شده در دوشنبه ۱٠ شهریور ۱۳٩۳
ساعت : ٢:۱٧ ‎ب.ظ
نویسنده : { فربد حیدری } Farbod Heidari
نظرات

گره چینی

 

ایجاد اشکال هندسی و تجریدی از نقوش متداول در هنرهای ایرانی و اسلامی را که عامل تزئین در یسیاری از هنرهای سنتی و صنایع دستی است، را گویند. در نگاه اول، درگیری و پیچیدگی نقوش فوق به حدی است که از آن به عنوان "گره " یاد می شود. کاربرد نقوش گره، در معماری، بر سطوح طاقنماها، زیر گنبدها، و سردرها ، خصوصاً در نقش بندی کاشیکاریها و نورگیرهای گچی و دربهای ارسی دیده می شود. علاوه بر این در نقوش قالی و پارچه های قدیمی نیز بکار برده شده است. همچنین در تذهیب نقاشیهای مینیاتور اجرا می شود . فردی که چنین تخصص و هنری دارد ، گره چین نامیده می شود. این هنر صنعت از دوران قدیم در تزئین عناصر معماری ایرانی دیده شده و آثار بجای مانده حاکی از مهارت هنرمندان این رشته هنری بوده است.

 

گره چينی

گره چینی بطور کلی از قرار دادن آلات گره در یک ترکیب هماهنگ و زیبا بدست می­آید. به همین جهت هنر گره سازی علاوه بر معماری در اغلب هنرهای دستی و سنتی ایران بمانند سنگ تراشی، درودگری، منبت کاری، خاتم کاری، فلزکاری، قلم کاری روی فلز، سفالگری، قالی بافی، قلمکاری روی انواع پارچه، صحافی و غیره دیده می­شود و کاربرد دارد. آلات گره یا بهتر است گفته شود آلت گره، در واقع واحد کار گره سازی است که در هر زمینه­ای جنس خاص خود و اشکال گوناگون متناسب با آن زمینه را دارد.

 

گره چینی عبارت است از اتصال قطعات چوبی بوسیله اتصالات چوبی به نحوی که نقش گره ای در آن مشاهده شود. برای گره چینی که اغلب مشبک و همراه با شیشه (ولی چند تکه ) ساخته می شود نیاز به یک طرح گره ای است که بر اساس آن قطعات چوبی را به طول و ضخامت مورد نظر بریده و سپس بسته به جای آن از نوع اتصال مناسب آن استفاده می کنند . در گره چینی اتصالات زیادی به کار می رود و ممکن است بر خلاف و سایل زیر ساختی در یک اتصال آن از چندین قطعه چوب استفاده شود و یک اتصال چندین چوب را به هم متصل کند.

 

از زمانهاي گذشته تا به امروز چوب يكي از عناصر دائمي مورد استفاده در معماري ايران بوده است. موقعيت ويژه اي كه چوب به عنوان يكي از مصالح ساختماني دارد تنّوع انواع آن باعث شد تا از اين عنصر استفاده هاي بسياري بشود و از پوشش پشت بامها گرفته تا قاب هاي تزئيني پنجره ها و ساخت اشياء فلزي، چوب مورد استفاده قرار گيرد.

هنرمندان با ذوق و خلاّق ايراني در جهت زيباتر شدن بناها و ساختمانها توانسته اند آثاري خلق كنند كه هركدام به عنوان هنري مجزا مورد توجه قرار گيرند. كه منبّت، خاتم، معرّق، گره چيني و مشبك و ... از آنجمله هستند. از سابقه " گره چيني و مشبّك" در ايران اطلاع دقيقي در دست نيست.

برخي پژوهشگران احتمال داده اند استفاده از اين هنر چه در حالت مشبّك و چه در حالت آلت و لغت از دوران خلفاء عباسي شروع شده و در قرن 6 تا 8 هجري قمري در مصر و سوريه متداول شده است و از همان زمان به ايران رسيده است. از اين سبك كار معمولاً در ساخت درهاي اماكن مقدسه،‌ مقابر، منابر، و از مشبّك در پنجره هاي منازل و كاخها، نرده ها استفاده مي شده است. از دوران صفويّه به بعد تعبيه شيشه هاي رنگي در چوب هاي مشبّك رايج شده و اصطلاحاً به "ارسي" مشهور گرديد.

از استادان بي بديل اين هنر مرحوم استاد غلامرضا آقا ابراهيميان است كه آثار باارزشي از او در مقرنس كاري،‌ قطاربندي، رسمي بندي،‌ مشبّك و گره چيني در عتبات عاليات و بناهاي تاريخي اصفهان موجود است. كليه درها و پنجره هاي هتل عباسي نيز از آثار اين هنرمند است.

در حال حاضر سازمان ميراث فرهنگي علاوه بر تأسيس كارگاههاي مرمت گره چيني و مشبّك اقدام به برگزاري دوره هاي كوتاه آموزش اين هنر براي علاقمندان كرده است.

از ديگر استادان اين هنر اصيل و قديمي مي توان به مرحوم استاد مهدي عشّاقي، استاد علي عباس عشّاقي، استاد مهدي اوليائي و استاد علي مظاهري اشاره كرد.

گره چيني چوب از هنرهاي ظريفي است که از اوايل دروه اسلامي در ايران رايج بوده است. برخي پژوهشگران احتمال داده اند استفاده از اين هنر چه در حالت مشبّك و چه در حالت آلت و لغت از دوران خلفاء عباسي شروع شده و در قرن 6 تا 8 هجري قمري در مصر و سوريه متداول شده است و از همان زمان به ايران رسيده است. براساس شواهد و آثار موجود پيشينه هنر گره چيني در معماري ايراني به دورهء‌سلجوقي و صفوي برمي‌گردد و خاستگاه آن نيز شهر اصفهان بوده است از اين سبك كار معمولاً در ساخت درهاي اماكن مقدسه،‌ مقابر، منابر، و از مشبّك در پنجره هاي منازل و كاخها، نرده ها استفاده مي شده است. از دوران صفويّه به بعد تعبيه شيشه هاي رنگي در چوب هاي مشبّك رايج شده و اصطلاحاً به "ارسي" مشهور گرديد.

گره چيني با قطعات برش خورده چوب و شيشه هاي رنگي در اشكال مختلف و متعدد الاجرا و وحدت گراي هندسي كه به طور هماهنگ در يك كادر مشخص و تكرار شونده در كنار هم قرار گرفته باشند. در واقع هندسه نقوش و گره گشی جرء لا ینفک این هنر به حساب می آید

 

روش توليد گره چيني به اين صورت است كه ابتدا طراحي و رسم گره مورد نظر براساس اندازهء كار انجام مي‌شود سپس از روي قسمت‌هاي موردنياز گره رسم شده الگو يا قالب برداشته مي شود. و چارچوب یا کارگاه در اندازه موردنظر ساخته مي‌شود. گره ها اتصالات کوچکي از چوب هستند که به صورت زبانه اي به يکديگر قفل مي شوند و نقشهاي زيبايي را به وجود مي آورند، که هرچه ظريفتر باشند، از نظر هنري ارزش بيشتري دارند. براي ايجاد نقش گره، چوب‌ها، به ضخامت بند رسم شده بريده و در عين حال چوب‌هاي واگيره(قطعاتی که در کار تکرار می شود) از قالب‌هاي آماده شده تهيه مي‌شود. سپس به وسيلهء‌اره پشت بنددار، زاويه‌هاي اتصالات روي چوب را برش مي‌زنندو با رنده ابزار، روي آلتها ابزار مي زنند سپس دو سر هر يک از آلتها فاق و زبانه مي شود(یا هر نوع اتصال دیگری که مورد نظراستاد کار باشد). و در آخر کار چيدن گره و درگير كردن اتصال‌هاي ساخته شده و شیشه های رنگی برش خورده.

 

 

 

ابزاري که براي ساخت گره، مورد استفاده قرار مي گيرد تقريباً همان ابزاري است که در يک کارگاه درودگري وجود دارد؛ مانند: انواع اره، رنده، گيره، ميز کار، خط کش و ...

بهترين مادهء اوليه ساخت گره چيني و موردتوافق استادكاران چوب درخت چنار است كه خوشبختانه اين درخت، درخت بومي ايران است زيرا بافتي منسجم داشته و از مقاومت بالايي برخوردار است. البته از چوب نارنج، گلابی،گردو و عناب و چوب هاي درختان جنگلي ايران از نوع آزاد و راش هم براي ساخت گره چيني استفاده مي‌شود

ابزاري که براي ساخت گره، مورد استفاده قرار مي گيرد تقريباً همان ابزاري است که در يک کارگاه درودگري وجود دارد؛ مانند: انواع اره، رنده، گيره، ميز کار، خط کش و ...

 

بهترین نمونه های گره چینی ار ایران را در عمارت‌هاي چهل ستون و هشت بهشت در اصفهان و تغدادی از خانه های تاریخی اصفهان، یزد و کاشان مشاهده نمود.

گرداوری وبسایت فن و هنر ایران زمین


:: برچسب‌ها:



ساعت : ۱۱:۳٧ ‎ق.ظ
نویسنده : { فربد حیدری } Farbod Heidari
نظرات

 

 

گره چینی ، مشبک چوبی ، ارسی سازی ، هنر کار با طلق و شیشه رنگی

 

از زمانهاي گذشته تا به امروز چوب يكي از عناصر دائمي مورد استفاده در معماری ايران زمین بوده است.

موقعيت ويژه اي كه چوب به عنوان يكي از مصالح ساختماني دارد تنّوع انواع آن باعث شد تا از اين عنصر استفاده هاي بسياري بشود و از پوشش پشت بامها گرفته تا قاب هاي تزئيني پنجره ها و ساخت اشياء فلزي، چوب مورد استفاده قرار گيرد.

هنرمندان با ذوق و خلاّق ايران زمین در جهت زيباتر شدن بناها و ساختمان ها توانسته اند آثاري خلق كنند كه هركدام به عنوان هنر ی مجزا مورد توجه قرار گيرند. كه منبّت کاری یا کنده کاری روی چوب با قدمتی بیش از 5000 سال

خاتم کاری

معرّق چوب ، معرق کاشی و ..

گره چيني ، مشبك کاری ( ارسی سازی ) و ... از آن جمله هستند.

از سابقه گره چيني و مشبّك در ايران زمین اطلاع دقيقي در دست نيست.

برخي پژوهشگران احتمال داده اند استفاده از اين هنر چه در حالت مشبّك و چه در حالت آلت و لغت از دوران خلفاء عباسي شروع شده و در قرن 6 تا 8 هجري قمري در مصر و سوريه متداول شده است و از همان زمان به ايران زمین رسيده است.

( البته نظر من به عنوان نویسنده این وبسایت این است که : اثار چوبی بدلیل عوامل مختلف خیلی سریع از بین میروند تا دوره صفویه اثاری مشهود است که نشان میدهد گره چینی توسط معماران ایرانی ترسیم و بر روی ساختمان ها کار میشده و قبل از ان بیشتر بنا ها از بین رفته اند به نظر من این هنر ایرانی است و مانند اکثر فنون از ایران به خارج گسترش یافت فراموش نکنیم که ایرانیان زمانی بر نصف بیشتر جهان حکومت میکردند . با تشکر منتظر نظرات شما هستم . حیدری )

از اين سبك كار معمولاً در ساخت درهاي اماكن مقدسه،‌ مقابر، منابر، و از مشبّك در پنجره هاي منازل و كاخها، نرده های چوبی استفاده مي شده است. از دوران صفويّه به بعد تعبيه شيشه هاي رنگي در چوب هاي مشبّك رايج شده و اصطلاحاً به ارسي مشهور گرديد.

از استادان بي بديل اين هنر مرحوم استاد غلامرضا آقا ابراهيميان است كه آثار با ارزشي از او در مقرنس كاري،‌ قطاربندي، رسمي بندي،‌ مشبّك و گره چيني در عتبات عاليات و بناهاي تاريخي اصفهان موجود است. كليه درها و پنجره هاي هتل عباسي نيز از آثار اين هنرمند است.

در حال حاضر سازمان ميراث فرهنگي علاوه بر تأسيس كارگاههاي مرمت گره چيني و مشبّك اقدام به برگزاري دوره هاي كوتاه آموزش اين هنر براي علاقمندان كرده است.

از ديگر استادان اين هنر اصيل و قديمي مي توان به مرحوم استاد مهدي عشّاقي، استاد علي عباس عشّاقي، استاد مهدي اوليائي و استاد علي مظاهري اشاره كرد.

 

 

Link : گرداوری

وبسایت صنایع چوب و هنر ایران زمین


:: برچسب‌ها:



گره چینی در معماری اسلامی و هنرهای دستی – معرفی کتاب
نوشته شده در دوشنبه ۱٠ شهریور ۱۳٩۳
ساعت : ۱۱:۳٤ ‎ق.ظ
نویسنده : { فربد حیدری } Farbod Heidari
نظرات

 

گره چینی در معماری اسلامی و هنرهای دستی

منبع وبسایت تبیان

حفظ علوم، معارف، فنون و انتقال آنها از نسلی به نسل دیگر از طریق کتابت یکی از شیوه های مهمی بوده است که ایرانیان در دوره ی اسلامی اتخاذ کرده اند. ایرانیان به دلایل دینی و معنوی تا قبل از اسلام رغبتی به نوشتن معارف  و علوم از خود نشان نمی دادند. به همین دلیل اطلاعات درباره ی فرهنگ ایرانی قبل از اسلام نسبتاً ناچیز بوده است. ولی با آمدن اسلام، مسئله ی کتابت و ضبط علوم در نوشته ها اهمیت پیدا کرد و خوشبختانه در پرتو این سنت اسلامی، توانسته ایم از گنجینه ای غنی که نیاکان ما برای ما به یادگار گذاشته اند برخوردار شویم.

هنر گره سازی از دامنه ای بسیار وسیع برخوردار است و استادان این هنر در ممالک مختلف اسلامی هر یک آن را با سلیقه ی قومی خود آمیخته و گره های بسیاری در بناهای اسلامی به وجود آورده اند. گره چینی به طور کلی از عبارت از قرار دادن آلات گره در یک ترکیب هماهنگ و زیبا است.

به همین جهت هنر گره سازی علاوه بر معماری، در اغلب هنرهای دستی و سنتی ایران مانند سنگ تراشی ، درودگری، منبت کاری ، خاتم سازی ، فلزکاری ، قلمزنی روی فلز، سفالگری، قالیبافی ، قلمکار، صحافی و غیره دیده می شود و کاربرد دارد.

در این کتاب کوشش شده به نحوه ی ترسیم و شناخت هنر گره سازی پرداخته و روش ترسیم تبدیل به هنرجویان و دانشجویان آموزش داده شود، زیرا تعداد انواع گره ها، چه در ایران و چه در سایر کشورهای اسلامی، به هزاران گره می رسد، علی رغم این که فراگرفتن نحوه ترسیم تمامی آنها کاری بسیار مشکل است.

حفظ علوم، معارف، فنون و انتقال آنها از نسلی به نسل دیگر از طریق کتابت یکی از شیوه های مهمی بوده است که ایرانیان در دوره ی اسلامی اتخاذ کرده اند. ایرانیان به دلایل دینی و معنوی تا قبل از اسلام رغبتی به نوشتن معارف و علوم از خود نشان نمی دادند. به همین دلیل اطلاعات درباره ی فرهنگ ایرانی قبل از اسلام نسبتاً ناچیز بوده است. ولی با آمدن اسلام، مسئله ی کتابت و ضبط علوم در نوشته ها اهمیت پیدا کرد.

اما با روش ترسیم تبدیل که در این کتاب ارائه شده است می توان هر نوع گره را در ابعاد و اندازه های دلخواه از روی هر تصویری ترسیم کرد. علاوه بر این در کتاب مذکور توضیحات مفصلی درباره ی نحوه ی شناخت عملی گره و هنر سفالگری  و کاشیکاری  و شناخت انواع کاشی  و معرفی گره های ایرانی و غیرایرانی داده شده است.

عناوین کتاب از هفت فصل تشکیل گردیده که فصل اول شامل مقدمه، هنر کاشی سازی ، تهیه گـِل، پختن و رنگ آمیزی آن و کاشیکاری، معرق کاری و انواع کاشی است.

فصل دوم شامل کاربرد گره در هنرهای دستی  است که خود به سه گروه گره سازی در معماری، گره سازی در چوب و گره در دیگر هنرهای تزیینی تقسیم شده است.

هنر گره سازی علاوه بر معماری، در اغلب هنرهای دستی و سنتی ایران مانند سنگ تراشی، درودگری، منبت کاری، خاتم سازی، فلزکاری، قلمزنی روی فلز، سفالگری، قالیبافی، قلمکار، صحافی و غیره دیده می شود و کاربرد دارد.

فصل سوم شامل نحوه ی محاسبه و اجرای عملی و تئوری گره و فصل چهارم شامل مقدمات ترسیم گره است و سرانجام فصل های پنجم و ششم و هفتم به ترتیب شامل گره های گروه اول ، گره های گروه دوم و گره های گروه سوم ( گره های ایرانی ) می باشند.

ترسیم هر گره ممکن است به چندین روش صورت پذیرد و همانطور که متذکر شدیم چون تعداد گره ها بالغ بر هزاران نوع می باشد ، بنابراین برای ترسیم همه ی گره ها به هزاران هزار دستورالعمل و ضابطه نیاز است. در این کتاب برای پرهیز از این پیچیدگی جهت ترسیم هر گروه، روش تبدیل واحد به واحد به کار برده شده تا هنرآموز بتواند با آن روش از دو نوع طرح و نمونه، گره دلخواه را به اندازه ی مناسب ترسیم نماید. در انتهای کتاب واژه نامه، کتابنامه و فهرست اعلام و اصطلاحات نیز آورده شده است.

منابع

- نقد و بررسی کتاب: گره چینی درمعماری اسلامی و هنرهای دستی ، تألیف حسین زمرشیدی 

- ماهنامه خبری – آموزشی سازمان صنایع دستی ایران – شماره

 

گرداوری سایت صنایع چوب و هنر ایران زمین


:: برچسب‌ها:



چوب بالسا
نوشته شده در یکشنبه ٩ شهریور ۱۳٩۳
ساعت : ۱:٥٠ ‎ب.ظ
نویسنده : { فربد حیدری } Farbod Heidari
نظرات

چوب بالسا

 

درخت بالسا درختی بزرگ و پهن برگ از خانواده پنیرکیان است که در آمریکای لاتین می‌روید . منطقه رویش این درخت از جنوب مکزیک تا جنوب برزیل است . بالسا درختی سریع الرشد است و تا ۳۰ متر بلند می‌شود . این درخت معمولاً همیشه سبز است . درخت بالسا بر اساس شکل و پهنی برگ‌ها جزو درختان «سخت‌چوب» به شمار می‌رود ولی چوب آن سبک ترین چوب تجاری جهان است .

 

درختان بالسا از سن شش تا ۱۰ سالگی برای تولید الوار انداخته می‌شوند . چوب بالسا هرچند بسیار سبک است ولی دارای کیفیت‌هایی مانند استحکام، سفتی و قابلیت کار است . رنگ چوب سفید تا زرد روشن و گاهی قهوه‌ای است . وزن چوب بالسا بطور متوسط ۱۶۰ کیلوگرم در متر مکعب است .

(برای مقایسه : چوب بلوط ۷۲۰ کیلوگرم در متر مکعب است.)

 

۹۵ درصد از کل تولید جهانی چوب بالسا مربوط به کشور اکوادور است . در سال‌های اخیر ۶۰ درصد از کل تولید چوب بالسا از جنگل‌های مصنوعی این درخت که به همین منظور ایجاد شده‌اند به دست آمده‌است .

منبع ویکی پدیا

سودمندی و مزایای چوب بالسا

سبکی و ساختار سلولی خاص چوب بالسا آن را برای مواد عایق کاری ( سردخانه‌ای ) مناسب ساخته‌است. از چوب بالسا برای ساخت ماکت هواپیما و ماکت انواع پل برای آزمایش‌های علمی استفاده می‌شود. علاوه بر اینها از این چوب برای ساخت برخی دیواره‌های داخلی هواپیما، بخشی از پره‌های توربین‌های بادی، قابکاری، جلیقه‌های نجات، برخی وسایل ماهیگیری، راکت تنیس، تخته موج سواری، بخش‌هایی از قایق‌های تفریحی و وسایل دیگر استفاده می‌شود . خاک اره بالسا نیز به عنوان پرکننده سبک وزن در پلاستیک‌ها به کار می‌رود .

منبع ویکی پدیا

گرداوری وبسایت صنایع چوب فن و هنر ایران زمین


:: برچسب‌ها: چوب



چوب بالسا
نوشته شده در یکشنبه ٩ شهریور ۱۳٩۳
ساعت : ۱:٤۸ ‎ب.ظ
نویسنده : { فربد حیدری } Farbod Heidari
نظرات

چوب بالسا

چوب بالسا از کجا می آید؟

 

درختان بالسا بطور طبیعی در جنگلهای بارانی و مرطوب آمریکای مرکزی و جنوبی رشد میکنند . بازه منطقه ای که درختان بالسا در آن میرویند ، از جنوب به گواتمالا و از شمال تا بولیوی گسترش می یابد. اما کشور کوچک اکوادور در ساحل غربی آمریکای جنوبی، منبع اصلی چوب بالسا با کیفیت مناسب هواپیماهای مدل در جهان بشمار میرود.

 

چوب بالسا چگونه رشد میکند؟

 

چیزی به شکل یک جنگل کامل از درختان بالسا وجود ندارد. این درختان بطور منفرد و یا در گروههای بسیار کوچک و بسیار پراکنده در جنگل میرویند. برای صدها سال به درخت بالسا بعنوان یک درخت هرز و بی ثمر نگریسته میشد. تکثیر این درختان بوسیله رشد صدها دانه که بوسیله باد در جنگل پراکنده میشوند صورت میگیرد . هر کدام از دانه ها بواسطه پرهائی که دارد، بوسیله باد حمل میشود، درست بروشی که دانه های قاصدک بوسیله باد حمل میشوند. دانه ها بالاخره به خاک می افتند و بوسیله خاشاک جنگل پوشیده میشوند. دانه ها در آنجا جمع میشوند و میمانند تا روزی که آفتاب از میان شاخ و برگ درختان نفوذ کرده و به زمین بتابد و باعث شروع رشد دانه ها شود. هر جائی که سوراخی در میان شاخ و برگها برای عبور نور خورشید ایجاد شود، خواه توسط انسان و یا بواسطه مرگ یک درخت دیگر، بالسا شروع به رشد میکند و مانند علف بالا می آید. در خلال زمان، درختان قویتر به رشد خود ادامه میدهند و درختان ضعیف تر از بین میروند. هنگامی که درختان بالغ میشوند ، تنها یک یا دو درخت کامل و بالغ را میتوان در 100 متر مربع جنگل پیدا نمود.

 

چقدر طول میکشد تا یک درخت بالسا رشد کند؟

 

درخت بالسا خیلی سریع رشد میکند (مانند اکثر درختان بی ثمر). شش ماه بعد از دانه گذاری ، ضخامت تنه درخت حدود 5/2 تا 5/3 سانتیمترو بلندی آن حدود 3 تا 5/3 متر میشود . در سن 6 تا 10 سال، درخت آماده بریدن است. در این زمان قطر آن به 30 سانتیمتر تا حدود 1 متر و ارتفاع آن به 18 تا 27 متر میرسد. اگر به آن اجازه داده شود که به رشد خود ادامه دهد، چوبهای تازه ای که در قسمت خارجی میرویند بسیار سخت خواهند شد و درخت از قسمت میانی شروع به پوسیدن خواهد کرد. درختانی که به رشد ادامه میدهند به قطر حدود 180 سانتیمتر هم میرسند ولی قسمت بسیار کمی از آنها قابل استفاده خواهد بود. برگ درخت بالسا شباهت بسیار زیادی به برگ انگور دارد فقط خیلی بزرگتر است. هنگامی که درخت جوان است، طول این برگها به حدود 120 سانتیمتر میرسد. هرچه درخت پیرتر میشود، این برگها رفته رفته کوچکتر میشوند تا به حدود 20 تا 25 سانتیمتر میرسند. بالسا یکی از معدود درختانی در جنگل است که شکل برگ بسیار ساده ای دارد. این ویژگی به تنهائی بالسا را از سایر درختان متمایز میکند.

 

یک درخت در نقش یک پرستار عالی در اکوسیستم جنگل

 

طبیعت بطور آشکار درخت بالسا را بعنوان یک درخت پرستار برای حفاظت از درختانی با رشد کندتر، در مقابل حرارت شدید خورشید، در خلال سالهای ابتدائی حیاتشان در نظر گرفته است . مثلا در ناحیه ای که جنگل بواسطه طوفان یا سایر حوادث طبیعی تخریب شده است ، درختان بالسا بسرعت بالا آمده و شروع به رشد میکنند و در مدت کوتاهی به قد بلندی میرسند. رشد سریع آنها و اندازه بسیار بزرگ برگهای آنها در طول سالهای اولیه زندگیشان، سپر و حفاظی برای درختان کوچکتر و با رشد کمتر ایجاد میکند . هنگامی که این درختان به اندازه ای بزرگ شدند که بتوانند خودشان به حیاتشان ادامه دهند، درخت بالسا شروع به مردن میکند. بدون شک، رشد سریع درخت بالسا، اندازه بزرگ برگهای آن که بتدریج کوچکتر میشوند و طول حیات نسبتا کوتاه این درخت، آن را به یک پرستار عالی در اکوسیستم جنگل تبدیل کرده است.

 

درختان بالسا چگونه بریده میشوند؟

 

در حالی که طبیعت درختان بالسا را بعنوان یک پرستار با عمر کوتاه بکار گرفته است ، بشر بالاخره کشف کرد که این درخت یک منبع فوق العاده باارزش است. شروع واقعی استفاده از چوب بالسا به دوران جنگ اول جهانی باز میگردد که متحدین بدنبال یک جایگزین مناسب با فراوانی بالا برای چوب پنبه بودند . تنها نکته منفی استفاده از بالسا، کار طاقت فرسای لازم برای بریدن و خارج کردن آن از جنگل بود و هنوز نیز هست. چون این درختان بطور انفرادی و پراکنده در جنگل میرویند، امکان استفاده از روشهای چوب بری صنعتی و با مقیاس بالا برای بریدن آنها فراهم نیست. تنها روش بریدن آنها، استفاده از روش قدیمی Paul Bunyan است که عبارت است از انداختن درختان با تبر، کشاندن آنها به نزدیکترین رودخانه، بستن آنها به هم بشکل کلک و سپس انداختن کلکها به رودخانه برای ارسال آنها به محل چوب بری در قسمتی از مسیر رودخانه.

 

تیم برش درخت معمولا از دو بومی اکوادوری که هرکدام به یک تبر اسپانیائی مجهز شده اند تشکیل شده است. بخاطر شرایط منطقه، تیم برش فقط میتواند دو درخت را در روز تا کنار رودخانه حمل کند. در قسمت چوب بری، تنه درختان بصورت خام به قطعات بزرگ برش میخورد و بدقت خشک میشود و سپس به کارخانه های ساخت مدل حمل میگردد. بقیه برشها به قطعات کوچکتر، در کارخانههای مدل با دقت بالا صورت میگیرد.

بخاطر چرخه سریع رشد درختان بالسا، کیفیت و سبکی چوب حاصل بستگی مستقیم به سن درخت بالسا در زمان بریدن آن دارد.

 

چرا چوب بالسا اینقدر سبک است؟

 

راز سبکی چوب بالسا را فقط میتوان با میکروسکوپ مشاهده نمود.سلولهای چوب بسیار بزرگ بوده و دارای دیواره نازکی هستند و در نتیجه نسبت بخشهای جامد به بخشهای خالی چوب، حداقل ممکن است . اکثر چوبها دارای ماده پلاستیک مانندی بنام Lignin هستند که سلولها را بهم متصل نگه داشته است . در بالسا این ماده بسیار کم و در حداقل است.تنها 40 درصد حجم یک تکه بالسا را مواد جامد تشکیل میدهد . برای اینکه درخت بالسا مقاومت لازم برای ایستادن در جنگل را داشته باشد ، طبیعت درون سلولهای چوب را با آب پر میکند و این باعث میشود که چوب محکم شود ، مانند لاستیک ماشین که پر از هوا باشد. درخت بالسا تا پنج برابر مواد چوب در خودش آب دارد در حالی که اکثر چوبهای سخت دیگر، مقدار بسیار کمی آب در مقایسه با مواد جامد چوب دارند. بنابراین چوب درخت بالسا باید بعد از بریدن بدقت خشک شود. روند خشک کردن تنه درخت حدود دو هفته طول میکشد تا اینکه رطوبت چوب فقط به شش درصد برسد. این پروسه همچنین باعث کشته شدن هر گونه باکتری یا حشره موجود در درون چوب نیز میگردد.

 

چوب بالسای خشک شده چقدر سبک است؟

 

چوبهای بالسای آماده شده ، مانند آنچه در کیتهای هواپیماهای مدل میبینید ، وزنهای مختلفی دارند. وزن آنها میتواند از 0.06 تا 0.38 گرم در سانتیمتر مکعب متغیر باشد. اما چوبی که بطور تجاری در ساخت هواپیماهای مدل بکار میرود، بین 0.09 تا 0.28 گرم در سانتیمتر مکعب وزن دارد.وزن بین 0.12 تا 0.19 را بعنوان وزن متوسط در نظر میگیرند و بیشتر در دسترس است. وزن 0.09 یا کمتر بسیار کمیاب است و گاهی نیز اصلا نمیتوان آن را پیدا کرد.

 

آیا بالسا سبکترین چوب در جهان است؟

 

نه. اکثر مردم متعجب میشوند وقتی میشنوند که از نظر گیاهشناسی، چوب بالسا سومین یا چهارمین چوب سبک در دنیا است. اما چوبهائی که سبکتر از بالسا هستند، بسیار شکننده و ضعیف هستند و به درد هیچ کار عملی نمی خورند . برخی از انواع سبکترینها ، اصلا شباهتی به چوب، آنطور که ما تصور داریم ندارند و بیشتر شبیه یک گیاه علفی شکل هستند. تنها بالسا است که مقاومت و سبکی را با هم دارد. در واقع اغلب اوقات از بالسا بعنوان قویترین چوب نسبت به وزنش یاد میشود. در مقایسه با وزن، چوب بالسا از کاج و حتی بلوط هم محکمتر است.

 

انتخاب بالسا برای ساختن مدل

 

اکثر فروشگاههای مدل، چوب بالسا را در شکلهای میله، ورقه و بلوک بفروش میرسانند که اگر شما قصد ساختن یک مدل از ابتدا را دارید، میتوانید قطعات مورد نیازتان را از میان آنها انتخاب کنید. بدون شک بخاطر ماهیت چوب بالسا، این قطعات دارای وزنهائی خواهند بود که اندکی باهم متفاوتند. هنگامی که میخواهید قطعات مورد نیازتان را برای خرید انتخاب کنید، باید مورد کاربرد نهائی آنها را در ذهنتان داشته باشید. بطور منطقی باید از قطعات سبکتر در قسمتهائی که استرس کمتری را متحمل میشوند استفاده کنید و از قطعات سنگینتر در بخشهای مهمتر که استرس بیشتری بر آنها وارد میشود استفاده نمائید.

منبع : وبلاگ

گرداوری صنایع چوب و هنر ایران زمین


:: برچسب‌ها:



چوب درخت بالسا در صدر تمام چوبهای جهان
نوشته شده در یکشنبه ٩ شهریور ۱۳٩۳
ساعت : ۱:٤٥ ‎ب.ظ
نویسنده : { فربد حیدری } Farbod Heidari
نظرات

چوب درخت بالسا در صدر تمام چوبهای جهان

 یکی از وسایل پرکاربرد در ساخت سازه های هوا فضا چوب بالسا است. چوب ها را می توان بر حسب چگالی و استحکامشان دسته بندی کرد. اگر نسبت استحکام به وزن را در چوب های طبیعی مختلف بررسی کنیم می بینیم که در صدر جدول به دست آمده چوبی با نام چوب بالسا قرار می گیرد.

   

درخت بالسا به طور طبیعی در جنگل های بارانی و مرطوب آمریكای مركزی و جنوبی رشد می كند. بازه منطقه ای كه درختان بالسا در آن می رویند، از جنوب به گواتمالا و از شمال تا بولیوی گسترش می یابد. اما كشور كوچك اكوادور در ساحل غربی آمریكای جنوبی، منبع اصلی چوب بالسا در جهان بشمار می رود.

   

کشورها ی اکوادور، برزیل، بولیوی، مالزی و بعضا ویتنام از صادرکنندگان این چوب هستند.

   

بالسا نیاز به آب و هوای گرم همراه با باران زیاد دارد و مكان آن باید قابلیت خروج آب را داشته باشد. از این رو، بهترین چوب های بالسا معمولا در زمین های مرتفع بین رودخانه های استوائی دیده می رویند. كشور اكوادور بهترین جغرافیا و آب و هوا را برای رشد درختان بالسا دارد. نام علمی چوب بالسا، Ochrama Lagopus است. نام بالسا یك كلمه اسپانیایی است به معنای كلك (قایق الواری) كه اشاره به قابلیت شناوری بسیار خوب این چوب دارد. در اكوادور به آن Boya می گویند كه به معنای شناور است.

   

درخت بالسا خیلی سریع رشد می كند (مانند اكثر درختان بی ثمر). شش ماه بعد از دانه گذاری، ضخامت تنه درخت حدود 5/2 تا 5/3 سانتیمترو بلندی آن حدود 3 تا 5/3 متر می شود. در سن 6 تا 10 سال، درخت آماده بریدن است. در این زمان قطر آن به 30 سانتیمتر تا حدود 1 متر و ارتفاع آن به 18 تا 27 متر می رسد. اگر به آن اجازه داده شود كه به رشد خود ادامه دهد، چوب های تازه ای كه در قسمت خارجی می رویند بسیار سخت خواهند شد و درخت از قسمت میانی شروع به پوسیدن خواهد كرد. درختانی كه به رشد ادامه می دهند به قطر حدود 180 سانتیمتر هم می رسند ولی قسمت بسیار كمی از آن ها قابل استفاده خواهد بود.

برگ درخت بالسا شباهت بسیار زیادی به برگ انگور دارد فقط خیلی بزرگتر است. هنگامی كه درخت جوان است، طول این برگ ها به حدود 120 سانتی متر می رسد. هرچه درخت پیرتر می شود، این برگها رفته رفته كوچكتر می شوند تا به حدود 20 تا 25 سانتی متر می رسند.

 بالسا یكی از معدود درختانی در جنگل است كه شكل برگ بسیار ساده ای دارد. این ویژگی به تنهائی بالسا را از سایر درختان متمایز می كند.

   

اگر بخواهیم علت سبکی این چوب را در بیابیم باید گفت که سلولهای چوب بسیار بزرگ بوده و دارای دیواره نازكی هستند و در نتیجه نسبت بخش های جامد به بخش های خالی چوب، حداقل ممكن است. تنها 40 درصد حجم یك تكه بالسا را مواد جامد تشكیل می دهد.برای این كه درخت بالسا مقاومت لازم برای ایستادن در جنگل را داشته باشد، طبیعت درون سلول های چوب را با آب پر می كند و این باعث می شود كه چوب محكم شود.

چوب بالسا با توجه به وزن کم و استحکام بالا در ساخت هواپیمای مدل و اجسام پرنده و حتی قایق مدل استفاده می شود. از خصوصیات مهم دیگر چوب بالسا سمباده خور بودن آن است که به سازندگان مدل کمک می کند.

این چوب در ورق های  1متر * 10سانت  و در قطر 0.8 میلی متر و بیشتر به فروش می رسد.انواع گرد و بلوکی آن نیز موجود است که برای تهیه  ی آن می توانید به  لوازم التحریری های میدان انقلاب مراجعه کنید.

 گرداوری وبسایت صنایع چوب و هنر ایران زمین

بخش پژوهش های دانش آموزی تبیان - تهیه: امین کریمی

تنظیم : نسرین صادقی

 


:: برچسب‌ها:



لوازم سونا
نوشته شده در شنبه ۸ شهریور ۱۳٩۳
ساعت : ٢:٠٧ ‎ق.ظ
نویسنده : { فربد حیدری } Farbod Heidari
نظرات

 

لوازم سونا

سطل و ملاقه سونای خشک ، ساخت کارگاه فن و هنر ایران زمین

 

www.woodash.ir

 

سوناسازان ایران زمین


:: برچسب‌ها: